Als de godin Freya vandaag zou rondlopen, zou ze waarschijnlijk een van de meest controversiële vrouwen op internet zijn. Niet omdat ze mannen haat. Niet omdat ze tegen liefde of moederschap is. Maar omdat ze iets vertegenwoordigt waar nog steeds niet iedereen zich prettig bij voelt: een vrouw die volledig eigenaar is van haar eigen leven.
Freya is een van de bekendste godinnen uit de Noordse mythologie. Ze wordt geassocieerd met liefde, schoonheid, vruchtbaarheid, seksualiteit, oorlog en magie. Alleen dat al maakt haar bijzonder. Ze past niet in één hokje. Ze heeft lief, ze rouwt, ze verlangt, maar ze laat haar identiteit nooit bepalen door een man. Ze bezit haar eigen rijk, ontvangt gesneuvelde krijgers in haar hal Fólkvangr en staat bekend als een meesteres van de seiðr: een vorm van Noordse magie waarvan zelfs de machtigste god, Odin, de kennis wilde leren.
Noordse goden, waaronder Freya, werden eeuwenlang vereerd. Toen het christendom zich over Noord-Europa verspreidde, verdwenen de oude goden langzaam naar de achtergrond. Beelden van Freya en tempels werden verwoest. Heidense rituelen werden verboden of ontmoedigd en kennis over magie, kruiden en volksgeneeskunde kwam steeds vaker onder verdenking te staan. Ten slotte was er het geloof dat er maar één iemand de kracht had om te genezen, en dat was God. Dat bracht ons de bekende heksenjacht. Meer daarover lees je hier.
Freya was niet letterlijk het middelpunt van de heksenvervolging, maar de eigenschappen waarmee zij werd gelinkt (vrouwelijke spiritualiteit, seksuele vrijheid en kennis buiten de officiële religie) werden gewantrouwd of veroordeeld. Veel vrouwen die met kruiden werkten, geneeskrachtige planten kenden of buiten de religieuze normen vielen, betaalden daar uiteindelijk een hoge prijs voor.
Het is opvallend dat we vandaag opnieuw een beweging zien waarin sommige vrouwen bewust kiezen voor een leven waarin hun financiële zekerheid, woning en toekomst grotendeels afhankelijk worden van een partner. Op sociale media wordt de tradwife-levensstijl vaak romantisch voorgesteld: een mooi huis, een gezonde levensstijl met zelfgebakken appeltaart, kinderen, een zorgzame echtgenoot en een leven zonder carrièrestress. Ik ben zevenentwintig, en de meeste dames van mijn leeftijd zijn productiever bezig met het scoren van een rijke man of het verkopen van voetenfoto's dan met het boosten van hun carrière. Het is van deze tijd.
Laat één ding duidelijk zijn: er is niets mis met moeder zijn. Er is niets mis met huisvrouw zijn. En er is niets mis met de keuze om minder of helemaal niet te werken, zolang die keuze echt van jou is! Maar afhankelijkheid is iets anders dan liefde. Wanneer je inkomen, pensioen en woonzekerheid meer verbonden raken aan één persoon, geef je ook een deel van je vrijheid uit handen. Dat hoeft niet fout af te lopen. Maar als het wél gebeurt, kan dat grote gevolgen hebben.
Freya laat een ander perspectief zien. Niet omdat iedere vrouw carrière moet maken of ondernemer moet worden. Wel omdat ze laat zien dat liefde en zelfstandigheid prima naast elkaar kunnen bestaan. Je mag kiezen voor een gezin én voor financiële kennis. Je mag kiezen voor een partner én voor een eigen stem. Je mag zorgen voor anderen zonder jezelf te verliezen. Misschien hebben we Freya juist nu nodig.
Misschien is echte kracht niet kiezen tussen zachtheid en zelfstandigheid. Misschien is echte kracht weigeren om die twee ooit tegenover elkaar te zetten. En misschien is dat de reden waarom Freya, duizenden jaren later, nog steeds zoveel mensen weet te inspireren. Of denk je dat het toeval is dat zij het meest verschijnt bij Pad van de Goden? Ik denk het niet.